Polskie banki a tokenizacja: koszt bezczynności (2026)

„To nie jest priorytet"

Czy tak naprawdę polskie banki myślą o ruchach w stronę tokenizacji? Czy to nie ten sam ton, którym mówiło się 25 lat temu o bankowości internetowej? Wtedy też wszyscy mieli rację. Bankowość internetowa rzeczywiście nie była priorytetem. Przez kilka lat. Potem przestała być wyborem. A banki, które się wahały, latami odrabiały dystans. Jesteśmy w tym samym momencie. Tylko cykl jest krótszy.

Tokenizacja to już infrastruktura bankowa

JPMorgan rozlicza miliardy dolarów dziennie przez Kinexys. Nie w pilotażu. W produkcji. Tokenizowane depozyty bankowe, programowalne płatności, settlement w sekundach, intraday repo. Citi gra w tę samą grę z Citi Token Services. Société Générale wyemitował własnego stablecoina EUR (EURCV) i przeniósł go na Canton Network. Goldman Sachs emituje cyfrowe obligacje na GS DAP. BlackRock uruchomił tokenizowany fundusz BUIDL i w trzy miesiące przyciągnął kilka miliardów aktywów. BBVA, BNY Mellon, HSBC, każdy z nich prowadzi infrastrukturę cyfrowych aktywów w produkcji.

To nie są ciekawostki technologiczne. To instytucje, do których polskie banki Tier-1 się porównują. One już podjęły decyzję.

Co dokładnie się dzieje

Trzy obszary warte zrozumienia.

1. Pieniądz i płatności

Tokenizowane depozyty bankowe (deposit tokens) oraz regulowane stablecoiny pełnią rolę warstwy rozliczeniowej. Settlement w sekundy zamiast godziny. Płatności 24/7, bez cut-offów, bez prefundingu nostro. Programowalne, czyli „zapłać, kiedy zajdzie zdarzenie X", działa bez interwencji ręcznej. BMW i Siemens już w ten sposób automatyzują treasury korporacyjne.

2. Nowe produkty i tokenizacja aktywów

Obligacje, fundusze, papiery wartościowe, faktury, dług prywatny, nieruchomości, wszystko emitowane jako tokeny, ze smart kontraktami obsługującymi pełny cykl życia. Tokenizacja amerykańskich obligacji skarbowych przez Ondo Finance, długu prywatnego przez Figure i Securitize, funduszy rynku pieniężnego przez BlackRock i Franklin Templeton. Dziesiątki miliardów dolarów aktywów, w produkcji.

3. Powiernictwo i zaufanie instytucjonalne

Citi, BBVA, BNY budują regulowane platformy do instytucjonalnego custody aktywów cyfrowych. Zdolność, która niedługo przestanie być wyróżnikiem i stanie się standardem.

Z perspektywy Polski: jesteśmy spóźnieni, ale okno jeszcze jest otwarte

Moim zdaniem polski sektor bankowy jest w tych obszarach praktycznie poza grą. Mamy doskonałą infrastrukturę płatniczą, silny sektor, technicznie znakomitych ludzi. I praktycznie zero produkcyjnych wdrożeń tokenizacji w bankach Tier-1. W tym samym czasie zbiega się kilka rzeczy.

✓ MiCA dała UE pierwsze realne ramy prawne dla tokenów e-pieniądza, stablecoinów i CASP. Regulacja przeszła od blokera do frameworka.
✓ Qivalis, konsorcjum 37 europejskich banków, w tym Banku Pekao S.A. (obok ING, UniCredit, BNP Paribas, CaixaBank, BBVA i innych), buduje wspólnego euro stablecoina. Premiera planowana na drugą połowę 2026. To, co z tego wyjdzie, będzie infrastrukturą, do której polski bank może albo dołączyć jako partner, albo używać jej jako klient na cudzych warunkach.
✓ JPMD, dolarowy deposit token JPMorgana, już działa w produkcji na Base. Wersja euro (ticker JPME już zarezerwowany) i ekspansja na kolejne sieci, w tym Canton, są w drodze. Co oznacza, że gigant cross-border settlement korporacyjnego buduje własną warstwę rozliczeniową, niezależną od banków pośredniczących, najpierw w dolarach, z euro w kolejce.

Każdy z tych wektorów pcha polskie banki w tę samą stronę. Albo aktywnie wchodzisz w grę, albo stajesz się back office.

Koszt bezczynności jest wyższy niż koszt inwestycji

Cztery ryzyka, wszystkie już w toku na rynkach zachodnich:

✓ Fintechy zbierają marżę. Najbardziej dochodowe części value chain (programowalne płatności, instant settlement, automatyzacja treasury) trafiają do dostawców technologii, nie do banków.
✓ Rośnie zależność od BigTech i cudzych konsorcjów. Bez własnej infrastruktury stajesz się klientem cudzej. Akceptujesz cudze tempo, cudze zasady, cudze opłaty.
✓ Narasta dług technologiczny. Każdy rok zwłoki to wyższy koszt i więcej tygodni późniejszego wejścia. Krzywa uczenia w custody, on-chain compliance i audit-ready smart kontraktach sama się nie skraca.
✓ Tokenizacja zaczyna omijać bank. To najgroźniejsze. Jeśli aktywa zaczną być emitowane, rozliczane i przechowywane on-chain bez banku, bank traci nie produkt. Traci miejsce w obiegu transakcji.

Pytanie nie brzmi „czy warto inwestować w blockchain". Pytanie brzmi „ile kosztuje brak tej inwestycji".

Gdzie zacząć: pierwszy krok, który działa od pierwszego dnia

Realistycznie pierwszy krok powinien mieć trzy cechy: leżeć w sercu biznesu, działać bez czekania na resztę rynku, dawać mierzalny efekt w trzy miesiące. Najlepiej pasuje tokenizacja pieniądza bankowego, czyli e-money i depozytów. Bank jest licencjonowanym emitentem pieniądza elektronicznego i depozytów. Start może odbyć się wewnątrz zamkniętej, kontrolowanej pętli: wewnętrzne treasury, rozliczenia wewnątrzgrupowe, wybrana grupa klientów korporacyjnych. Dokładnie tak zaczęło Citi Token Services i tak działa JPM Coin. Produkt działa w momencie, kiedy bank powie „tak". Nie wymaga zgody pięciu innych banków ani zmiany legislacji.

A potem ten sam fundament otwiera kolejne rzeczy. Programowalne płatności korporacyjne. Rozliczenie tokenizowanych aktywów. Emisja wielowalutowa. Z czasem pełna platforma cyfrowych aktywów.

Co to znaczy długoterminowo

Bank, który kontroluje warstwę cyfrowych aktywów, jest w innej pozycji niż bank, który tylko z niej korzysta. To nie różnica produktowa. To różnica strukturalna, w ekonomii, w relacji z klientem, w kontroli nad warstwą rozliczeniową.

Różnica między tymi dwiema pozycjami zaczyna się od decyzji o pierwszym kroku.

Polskie banki a tokenizacja: moment jak przy bankowości internetowej, na krótszym cyklu