Licencja CASP w Europie: przewodnik kraj po kraju (2026)

1 lipca 2026 zamyka się okres przejściowy MiCA. Dostawcy usług kryptoaktywów (CASP) działający w UE pod starymi krajowymi regulacjami (rejestry VASP, niemieckie Kryptoverwahrgeschäft, francuskie rejestracje PACTE, włoski rejestr OAM) muszą do tego dnia uzyskać autoryzację MiCA CASP albo zaprzestać świadczenia usług. Hasłowa obietnica „jedna licencja, 27 rynków przez paszportowanie" jest prawdziwa, ale kraj, w którym się autoryzujesz, decyduje o tym, kto będzie Twoim nadzorcą do końca działalności, jakie będą oczekiwania kapitałowe i jak szybko realnie wejdziesz na rynek. Na 4 maja 2026 (dane: MiCA SCAN, agregujące rejestr ESMA i 8 krajowych NCA) regulowany rynek liczy 210 autoryzowanych CASP w 23 krajach, plus 20 emitentów EMT i zero emitentów ART. 86% CASP (180) już paszportuje usługi do innych państw członkowskich. Cztery fakty na poziomie kraju dominują obraz:

Artykuł 65 MiCA daje każdemu autoryzowanemu CASP prawo świadczenia usług w całej UE w trybie swobody świadczenia usług lub swobody przedsiębiorczości. W teorii: wybierasz dowolną jurysdykcję, autoryzujesz się i koniec. W praktyce cztery rzeczy łamią tę prostotę:

Liczby poniżej pochodzą z raportu MiCA SCAN State of the Market datowanego 4 maja 2026, który agreguje rejestr ESMA z 8 krajowymi NCA. Liczby zmieniają się tydzień do tygodnia; przed działaniem na konkretny wniosek zweryfikuj w aktualnym rejestrze ESMA.

Niemcy są największym rynkiem CASP w UE z dużą przewagą: 53 autoryzowane CASP na 4 maja 2026, ponad dwukrotnie więcej niż druga w kolejce Holandia. Ścieżka BaFin była nietypowo agresywna: ustawiła 12-miesięczną krajową tranzycję (zamknięcie 30 grudnia 2025) zamiast pełnych 18 miesięcy MiCA, używając starego reżimu Kryptoverwahrgeschäft jako rampy. Niemcy są też głównym celem paszportowania, 151 z 180 transgranicznych CASP wybiera Niemcy jako rynek docelowy.

Francja stosuje model dwóch regulatorów: AMF (Autorité des Marchés Financiers) prowadzi nadzór CASP, a ACPR zajmuje się aspektami ostrożnościowymi i AML. Kraj zbudował nadzór CASP na istniejącym reżimie PSAN (Prestataire de Services sur Actifs Numériques) wprowadzonym przez ustawę PACTE z 2019 roku.

Włochy ruszyły późno, ale stanowczo. Ustawa wdrażająca (D.Lgs. 129/2024) wyznaczyła CONSOB jako głównego NCA dla CASP, a Banca d'Italia obsługuje emitentów EMT/ART i nadzór AML. Włochy wybrały 12-miesięczną krajową tranzycję zamykającą się 30 grudnia 2025.

Hiszpania wyznaczyła CNMV (Comisión Nacional del Mercado de Valores) jako NCA dla CASP. Real Decreto-Ley 7/2023 ustanowił framework, a kolejne rozporządzenia rozwinęły szczegóły techniczne. Hiszpania zakończyła krajową tranzycję 30 grudnia 2025.

Holandia wyznacza AFM (Autoriteit Financiële Markten) jako NCA dla CASP, a DNB (De Nederlandsche Bank) obsługuje emitentów EMT i aspekty AML. Holenderska tranzycja biegnie do pełnego terminu 1 lipca 2026.

Litwa ruszyła najwcześniej i najagresywniej. Bank Litwy (BoL) zamknął stary reżim rejestracji kryptowalutowej w połowie 2025 i wymagał od wszystkich VASP albo uzyskania autoryzacji CASP, albo wygaszenia działalności. Na 4 maja 2026 ma 6 autoryzowanych CASP plus 2 emitentów EMT, mniejszą kohortę niż sugeruje jej reputacja early adoptera, ale aktywny pipeline jest duży, a procesowanie BoL jest najszybsze w UE.

Polska to widoczny wyjątek. Na 4 maja 2026 krajowa ustawa wdrażająca MiCA wciąż jest w fazie projektu. To znaczy, że Polska nie wyznaczyła formalnie KNF (Komisji Nadzoru Finansowego) jako właściwego organu dla CASP, nie ustaliła zasad przejściowych ani nie przyjęła uzupełniających przepisów krajowych. Efekt: zero autoryzowanych CASP w Polsce. Co ciekawe, jeden polski emitent EMT i tak trafił do rejestru, sugerując, że ścieżka EMT przez istniejący tor licencjonowania instytucji pieniądza elektronicznego częściowo omija problem brakującej ustawy o CASP.

Trzy mniejsze huby, które historycznie przyciągały CASP i teraz muszą się repozycjonować pod MiCA. Każdy ma autoryzowaną legislację i przetwarza wnioski, ale arbitraż regulacyjny sprzed MiCA, który ściągał firmy do tych jurysdykcji, w dużej mierze wyparował.

Dwie jurysdykcje warte zaznaczenia, które często umykają w rozmowach o planowaniu CASP:

Po autoryzacji w dowolnym państwie członkowskim UE CASP może rozszerzyć usługi na wszystkie inne państwa członkowskie przez paszportowanie (artykuły 64 i 65 MiCA). Dwie ścieżki:

Sześć czynników do rozważenia przy wyborze jurysdykcji:

Obietnica MiCA o jednolitym rynku krypto w UE jest realna, ale tekstura dochodzenia tam przebiega przez poszczególne NCA z ich własnymi osobowościami, procesami i priorytetami. Liczby z 4 maja 2026 dają jaśniejszy obraz niż hasłowe narracje: Niemcy zbudowały dominującą pozycję (53 CASP), Holandia okazała się zaskakującym drugim hubem (26), a siła Francji jest ważona w stronę EMT (5 emitentów) raczej niż CASP. Włochy są wyraźnie nieobecne na liście autoryzacji z zerem CASP, a Polska zajmuje tę samą pozycję ze względu na nadal brakującą ustawę wdrażającą, co staje się konkurencyjnym balastem dla całego polskiego sektora krypto. Dla CASP wciąż planujących autoryzację trzy obserwacje są najważniejsze. Po pierwsze, deadline 1 lipca 2026 nie podlega negocjacji w większości jurysdykcji: zacznij teraz albo zaakceptuj przerwę w usługach. Po drugie, wybór krajowego NCA jest praktycznie permanentny: zmiana później oznacza zrzeczenie się i ponowne aplikowanie, co kosztuje 9-12 miesięcy przychodów. Po trzecie, paszportowanie działa zgodnie z projektem (180 z 210 autoryzowanych CASP już z niego korzysta), więc kraj autoryzacji to strategiczny wybór dotyczący tego, kto Cię nadzoruje, nie komu sprzedajesz.